Teknokent Vergi Avantajları: 4691 Sayılı Kanun'daki İstisnalar

Teknoloji geliştirme bölgeleri, Türkiye'de Ar-Ge ve yazılım faaliyetleri için sunulan en kapsamlı vergi avantajlarını barındırır. Bu avantajların dayanağı 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunudur. İstisnalar güçlüdür; ancak her biri faaliyetin, personelin ve kazancın bölgeyle bağlantısının kayıtlarla gösterilebilmesine dayanır.

Bu yazıda Teknokent şirketlerinin başlıca vergi avantajlarını ve bunların muhasebe tarafında nasıl yönetilmesi gerektiğini ele alıyoruz.

Kazanç istisnası

Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin münhasıran bu bölgedeki Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, 31.12.2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır.

İstisnanın kilit kelimesi "münhasıran"dır. Aynı şirketin bölge dışında yürüttüğü faaliyetlerden, ticari mal satışından ya da Ar-Ge niteliği taşımayan hizmetlerden elde ettiği kazançlar istisna kapsamında değildir ve genel hükümlere göre vergilendirilir.

Personel ücretlerine ilişkin teşvikler

Gelir vergisi terkini

31.12.2028 tarihine kadar, bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevlerine ilişkin ücretlerinin brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan tutar, muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilerek terkin edilir.

Damga vergisi istisnası

Aynı kapsamdaki ücretlere ilişkin düzenlenen kâğıtların, brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısmı damga vergisinden istisnadır.

Sigorta primi işveren hissesi

Bu personelin ücretleri üzerinden hesaplanan Sigorta primi işveren hissesine ilişkin teşvik de bulunmaktadır; oran ve şartları uygulama öncesinde SGK ve ilgili mevzuattan teyit edilmelidir.

Destek personeli sınırı

Gelir vergisi ve sigorta primi işveren hissesi teşviklerinden yararlanacak destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının %10'unu aşamaz. Bu sınır her dönem kontrol edilmelidir; personel giriş ve çıkışları oranı dönem içinde değiştirebilir.

Muhasebe tarafında kritik noktalar

Proje bazlı kayıt

Teknokentte faaliyet, yönetici şirkete bildirilen projeler üzerinden yürür. Her projenin gelir, gider ve personel maliyeti muhasebede ayrı izlenmeli; yönetici şirkete verilen bilgilerle muhasebe kayıtları tutarlı olmalıdır.

Personel görevlendirme ve çalışma yeri kayıtları

Ücret teşvikleri, personelin hangi projede, hangi görevde ve nerede çalıştığına bağlıdır. Bölge dışında geçirilen çalışma süreleri, yıllık Cumhurbaşkanı kararlarıyla belirlenen oranlarda teşvik kapsamında sayılır; 2026 için bu oran bilişim personelinde %100, diğer personelde %75'tir (10766 sayılı Karar). Ayrıntılar Teknokent personel teşvikleri yazımızda. Personel bazında çalışma yeri ve süre kayıtlarının düzenli tutulması, denetimde istisnanın dayanağını oluşturur.

Dönem sonu dosyası

İstisna hesaplamaları, dağıtım anahtarları, personel listeleri ve yönetici şirket raporlarının her dönem sonunda tek bir dosyada toplanması, olası bir vergi incelemesinde şirketin elini güçlendirir.

Teknokente geçişte muhasebe hazırlığı

Bölgeye taşınan veya bölgede yeni kurulan şirketlerde, geçiş anında şu konuların netleştirilmesi önerilir:

1. Bölge içi ve dışı faaliyetlerin tanımı ve ayrımı
2. Proje yapısına uygun hesap planı
3. Personelin Ar-Ge, tasarım ve destek olarak sınıflandırılması
4. Mevcut sözleşmelerin ve gelir akışlarının bölgedeki faaliyetle ilişkisi

Teknokent şirketinizin istisna uygulamasını birlikte gözden geçirmek için Teknokent muhasebesi sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz.