Teknokent Şirketlerinde Muhasebe Nasıl Yapılır?
Teknokent şirketlerinde muhasebe: proje bazlı kayıt, bölge içi ve dışı faaliyet ayrımı, ortak gider dağıtımı, kazanç istisnası hesabı ve dönem sonu dosyası.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 3 dakika
Kısa cevap
Teknokent şirketlerinde muhasebe nasıl yapılır?
Teknokent muhasebesi proje bazında kurulur. Bölgedeki Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyetlerinden elde edilen istisna kapsamındaki kazanç, diğer faaliyetlerden ayrıştırılır. Ortak giderler makul ve belgelenebilir bir anahtarla dağıtılır. Personel teşvikleri için görev ve çalışma yeri kayıtları tutulur. Dönem sonunda istisna hesabı, dağıtım anahtarları ve yönetici şirket raporlarıyla mutabakat dosyalanır.
Teknokent şirketlerinin muhasebesi, bir yazılım veya Ar-Ge şirketinin olağan muhasebesinden bir adım daha fazlasını gerektirir: her istisnanın dayanağının kayıtlarla gösterilebilmesi. Bu yazıda bir Teknokent şirketinin muhasebe düzenini adım adım nasıl kurabileceğini anlatıyoruz. İstisnaların kendisi için Teknokent vergi avantajları yazımıza bakabilirsiniz.
Adım 1: Faaliyetleri sınıflandırın
4691 sayılı Kanun'a göre kazanç istisnası, bölgede münhasıran Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyetlerinden elde edilen kazançlara, 31.12.2028'e kadar uygulanır. Bu nedenle muhasebe düzeni, şirketin faaliyetlerini üç gruba ayırarak başlar:
| Grup | Örnek | Vergisel durum |
|---|---|---|
| Bölgedeki Ar-Ge, tasarım, yazılım | Yönetici şirkete bildirilmiş projelerden elde edilen gelir | Kazanç istisnası kapsamında |
| Bölge dışı faaliyet | Bölge dışında yürütülen hizmetler | Genel hükümler |
| Ar-Ge niteliği taşımayan faaliyet | Ticari mal satışı, rutin destek ve bakım hizmetleri | Genel hükümler |
Adım 2: Proje bazlı hesap yapısı
Her proje için gelir ve giderler ayrı izlenmelidir. Önerilen yapı:
- Her proje için ayrı gelir hesabı veya maliyet merkezi
- Proje bazında doğrudan giderler: personel, yazılım lisansı, danışmanlık, donanım
- Proje kodunun satış faturalarında ve gider belgelerinde yer alması
Bu yapı, hem kazanç istisnasının hesaplanmasını hem de yönetici şirkete verilen proje raporlarıyla mutabakatı kolaylaştırır.
Adım 3: Ortak giderlerin dağıtımı
Kira, yönetim, muhasebe, genel yönetim personeli gibi giderler birden fazla faaliyete hizmet eder. Bu giderlerin istisna kapsamındaki ve dışındaki faaliyetlere makul, tutarlı ve belgelenebilir bir anahtarla dağıtılması gerekir. Sık kullanılan anahtarlar:
- Personel çalışma süreleri
- Alan kullanımı
- Gelir payı
Seçilen anahtar yazılı olarak belirlenmeli ve dönemler arasında tutarlı uygulanmalıdır. Anahtarın dönemden döneme değiştirilmesi, incelemede sorgulanan konuların başında gelir.
Adım 4: Personel kayıtları
Personel teşvikleri, muhasebenin ayrı bir alt sistemi gibi yönetilmelidir:
- Personelin Ar-Ge, tasarım, destek veya teşvik dışı olarak sınıflandırılması
- Bölge içi ve bölge dışı çalışma sürelerinin kaydı (2026 için bölge dışı oran bilişim personelinde %100, diğer personelde %75)
- Destek personeli sayısının Ar-Ge ve tasarım personelinin %10'unu aşmadığının kontrolü
- Bordroda hesaplanan ve beyannamede terkin edilen gelir vergisinin mutabakatı
Ayrıntılar Teknokent personel teşvikleri yazımızda.
Adım 5: Yönetici şirketle mutabakat
Teknokent yönetici şirketine proje, personel ve faaliyet bilgileri düzenli olarak raporlanır. Bu raporlar ile muhasebe kayıtları şu açılardan tutarlı olmalıdır:
- Raporlanan projeler ile muhasebedeki proje kodları
- Raporlanan personel ile bordrodaki teşvikli personel
- Raporlanan gelirler ile istisna kapsamında gösterilen kazanç
Adım 6: Kazanç istisnasının hesaplanması
Dönem sonunda istisna kapsamındaki faaliyetlerin gelirlerinden, bu faaliyetlere ait doğrudan giderler ve dağıtılan ortak gider payları düşülerek istisna kapsamındaki kazanç hesaplanır. Kalan kazanç genel hükümlere göre vergilendirilir.
Adım 7: Dönem sonu dosyası
Olası bir vergi incelemesinde şirketin elini güçlendiren en önemli araç, her dönem sonunda hazırlanan bir istisna dosyasıdır:
- Faaliyet sınıflandırması ve proje listesi
- Proje bazında gelir ve gider dökümleri
- Ortak gider dağıtım anahtarı ve hesaplaması
- Personel sınıflandırması, çalışma yeri kayıtları ve oran hesaplamaları
- Yönetici şirket raporları ve mutabakat tabloları
- Kazanç istisnası hesaplaması
Teknokent şirketinizin muhasebe düzenini birlikte kurmak için Teknokent muhasebesi sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Teknokent şirketi ticari mal da satıyorsa ne olur?
Kazanç istisnası yalnızca bölgede münhasıran Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyetlerinden elde edilen kazanca uygulanır. Ticari mal satışı ve bölge dışı faaliyetlerden elde edilen kazanç genel hükümlere göre vergilendirilir. Bu nedenle gelir ve giderlerin faaliyet bazında ayrıştırılması gerekir.
Ortak giderler nasıl dağıtılır?
Kira, yönetim ve genel giderler gibi ortak giderlerin istisna kapsamındaki ve dışındaki faaliyetlere makul ve tutarlı bir anahtarla dağıtılması gerekir. Personel süresi, alan kullanımı veya gelir payı gibi anahtarlar kullanılabilir; seçilen yöntem belgelenmeli ve dönemler arasında tutarlı uygulanmalıdır.
Yönetici şirkete verilen bilgiler muhasebeyle neden uyumlu olmalı?
İstisnaların dayanağı, projelerin ve personelin bölgedeki faaliyetle ilişkisidir. Yönetici şirkete bildirilen projeler ve personel bilgileri ile muhasebe kayıtları arasındaki tutarsızlık, olası bir incelemede istisnanın dayanağını zayıflatır.
Kaynaklar
- 014691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (güncel metin, geçici 2. madde dahil)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 0210766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 25.12.2025) — TGB ve Ar-Ge/tasarım merkezleri dışında geçirilebilecek süreler (2026: bilişim %100, diğer %75)Narcon sirküleri (Karar özetini aktaran ikincil kaynak) · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 03Teknoloji Geliştirme BölgeleriT.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı · Son kontrol: 27 Eylül 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.