Sağlık Turizminde Hasta Ulaşım (Uçak Bileti) Desteği

Sağlık turizmi desteklerinin en bilinen kalemi, kamuoyunda "uçak bileti desteği" ya da "hasta yol desteği" olarak anılan ulaşım desteğidir. Bu destek iki katmanlı bir düzenlemeye dayanır:

• 10962 sayılı Karar, Madde 27: Destek oranını, yıllık üst limiti ve süreyi belirler.
• Hizmet Sektörlerinin Desteklenmesine İlişkin Genelge, Madde 41: Bilet başına sınırı, kayıt süresini ve hesaplama kurallarını belirler.

Yalnızca Karar metnine bakıldığında bilet başına bir sınır görünmez. Bilet başına sınır uygulama genelgesinde yer alır ve dosya hazırlığında belirleyici olan da bu sınırdır. Desteklerin genel çerçevesi için Sağlık Turizmi Teşvikleri 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

Oran, limit ve bilet başına sınır

Üçte bir kuralı

Bir hastanın bileti için hesaplanan destek, hastanın aynı dönemde sağlık kuruluşundan aldığı toplam sağlık hizmeti bedelinin üçte birini aşamaz. Hesaplamada, bilet bedeli nedeniyle faturaya yansıtılan indirim dikkate alınmaz. Düşük bedelli tedavilerde bu kural, bilet başına sınırdan önce devreye girebilir.

Kimler yararlanabilir?

Uygulama genelgesine göre sağlık turizmi sektöründe iki tür yararlanıcı vardır:

• İlgili kamu kurumunun izin ve denetiminde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları
• Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesine sahip ve şirket olarak kurulmuş sağlık turizmi aracı kuruluşları

Genelge ekindeki başvuru belgeleri listesi, ilgili kamu kurumunca zorunlu tutulan sağlık kuruluşları için yetki belgesini de ister. Desteğe konu olabilmesi için ise yararlanıcının hastayı sağlık hizmeti sunmak amacıyla Türkiye'ye getirmiş olması gerekir.

"Uluslararası sağlık turisti" tanımı da önemlidir. Bu tanım; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayanları ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarını kapsar. Ancak kişinin medikal veya termal turizm ya da yaşlı veya engelli bakım turizmi kapsamında hizmet almak üzere Türkiye'yi geçici olarak ziyaret etmesi gerekir.

Zamanlama kuralları

1. Yedi gün kuralı: Hastanın Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde sağlık kuruluşuna giriş kaydı yapılmış olmalıdır.
2. Başvuru zamanı: Başvuru, hastanın sağlık kuruluşuna kaydı yapıldıktan sonra yapılır.
3. Başvuru süresi: Başvuru, hastanın Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren altı ay içinde Hizmet İhracatçıları Birliği'ne yapılmalıdır.
4. Eksik tamamlama: İncelemede bildirilen eksikler en geç üç ay içinde tamamlanmalıdır.
5. Beş yıllık sürenin başlangıcı: Süre, ilk destek başvurusuna konu edilen ve Türkiye'ye en erken giriş yapan hastanın giriş tarihinden başlar.

Bileti hasta öderse

Bilet bedelini hasta kendisi karşıladıysa destek yine mümkündür. Ancak genelgeye göre destek tutarına karşılık gelen meblağın yararlanıcı tarafından hastaya ödenmesi ya da sağlık hizmeti faturasına indirim olarak yansıtılması gerekir. Bu iade veya indirimin, faturada ve ödeme kayıtlarında açıkça izlenebilir olması önerilir.

Hangi belgeler gerekir?

Ulaşım desteğinde dosyanın gücü, biletin, hastanın ve verilen sağlık hizmetinin birbirine bağlanabilmesine dayanır:

• Bilet faturası ve ödeme belgesi
• Hastaya kesilen ana sağlık hizmeti faturası
• Hastanın kimlik bilgilerini ve Türkiye'ye giriş damgasını gösteren pasaport sayfaları; pasaportsuz giriş yapılabilen ülke vatandaşları için giriş belgesi ve ulusal kimlik
• Hastanın sağlık kuruluşuna giriş kaydı
• Bilet bedeli hastaya iade edildiyse veya faturadan düşüldüyse buna ilişkin belge

Başvuru belgelerinin tam listesi, genelgenin ekindeki başvuru belgeleri listesinde (EK-4) yer alır. Başvuru öncesinde listenin güncel hâli kontrol edilmelidir.

Muhasebe tarafında nelere dikkat edilmeli?

Hasta bazlı eşleştirme

Her bilet giderinin hangi hastaya ait olduğu, hastanın giriş tarihi ve klinik kayıt tarihiyle birlikte izlenebilmelidir. Yedi günlük kayıt şartı ve üçte bir kuralı hasta bazında kontrol edildiğinden, bilet giderlerini tek bir "ulaşım gideri" hesabında toplamak yeterli değildir.

İndirim ve iadelerin kaydı

Bilet bedelinin faturaya indirim olarak yansıtıldığı durumlarda, indirimin kaynağı faturada ve muhasebe kaydında açıkça görünmelidir. Aynı hastanın faturası KDV istisnası kapsamında düzenlendiyse istisnanın belge seti de eksiksiz olmalıdır.

İlişkili kişi kuralı

Genelgeye göre faturayı düzenleyen ile harcamayı yapan arasında ortaklık, akrabalık veya yönetim bağı gibi bir ilişkili kişi bağı varsa gider desteklenmez. Bileti grup içindeki bir seyahat acentesinden almak, bu nedenle ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık yapılan hatalar

1. Hastanın Türkiye'ye girişinden sonraki yedi gün içinde kliniğe kaydının yapılmaması
2. Başvuru süresinin, hastanın giriş tarihi yerine ödeme tarihinden hesaplanması
3. Bilet başına sınırın ya da üçte bir kuralının dikkate alınmadan bütçe yapılması
4. Hastanın ödediği bilet için iade veya indirimin belgelenmemesi
5. Pasaport giriş damgasının dosyaya eklenmemesi

Başvuru hazırlığında hangi noktalara dikkat ettiğimizi sağlık turizmi teşvik danışmanlığı sayfamızda anlatıyoruz.