Yapım İşlerinde KDV Tevkifatı: 4/10 Oran, 5 Milyon TL Sınırı ve Taşeronlar
Yapım işlerinde 4/10 KDV tevkifatı: kamu ve belirlenmiş alıcılarda tutar sınırı yok, özel sektör KDV mükelleflerinde 5 milyon TL sınırı, taşeron ve örnek hesap.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 4 dakika
Kısa cevap
Yapım işlerinde KDV tevkifatı nasıl uygulanır?
KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre yapım işlerinde alıcı, hesaplanan KDV'nin 4/10'unu tevkif edip kendisi beyan eder, kalan 6/10'u yükleniciye öder. Alıcı kamu kurumu, belediye, banka veya borsa şirketi gibi belirlenmiş alıcıysa tevkifat tutardan bağımsızdır. Alıcı bunlar dışında bir KDV mükellefiyse tevkifat, işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse uygulanır. İşi taşerona devreden her yüklenici de tevkifat yapar.
Kamu ihaleleri, belediye projeleri ve banka ya da büyük şirketlerin yatırımları gibi işlerde çalışan müteahhitlerin nakit akışını en çok etkileyen kurallardan biri KDV tevkifatıdır. Yapım işlerinde alıcı, faturadaki KDV'nin bir kısmını yükleniciye ödemez. Bu kısmı doğrudan vergi dairesine beyan eder. Bu yazıda kuralın kapsamını, sınırını ve taşeron zincirindeki uygulamasını ele alıyoruz.
Kuralın özeti
| Unsur | Düzenleme |
|---|---|
| Dayanak | KDV Genel Uygulama Tebliği, I/C-2.1.3.2.1 |
| Kapsam | Yapım işleri ile bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetleri |
| Tevkifatı yapan | Tebliğde sayılan belirlenmiş alıcılar ve KDV mükellefleri |
| Sınır | Belirlenmiş alıcılarda yok; diğer KDV mükelleflerinde KDV dahil bedel 5 milyon TL ve üzeri |
| Oran | 4/10 |
| Taşeron | İşi devreden her yüklenici de tevkifat uygular |
Tevkifatı kim yapar? İki ayrı alıcı grubu
Tebliğin I/C-2.1.3.1 bölümü tevkifat yapacak alıcıları iki grupta sayar; yapım işleri bölümü (I/C-2.1.3.2.1) her grup için ayrı kural koyar:
| Alıcı grubu | Yapım işinde tevkifat |
|---|---|
| (b) Belirlenmiş alıcılar (KDV mükellefi olsun olmasın) | Tutardan bağımsız olarak 4/10 |
| (a) KDV mükellefleri (yalnızca sorumlu sıfatıyla KDV ödeyenler hariç) | İşin KDV dahil bedeli 5 milyon TL ve üzerindeyse 4/10 |
| Hiçbir gruba girmeyenler (ör. KDV mükellefi olmayan gerçek kişiler) | Tevkifat yok |
Belirlenmiş alıcılar listesinde başlıca şunlar yer alır: 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerdeki kamu idareleri, il özel idareleri ve belediye birlikleri, kanunla kurulan kamu kurumları, döner sermayeli kuruluşlar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, bankalar, sigorta ve emeklilik şirketleri, vakıf üniversiteleri, kamu iktisadi teşebbüsleri, organize sanayi bölgeleri ve borsalar, Borsa İstanbul'da payları işlem gören şirketler ile kalkınma ve yatırım ajansları. Belirlenmiş alıcıların birbirine karşı yaptığı işlemlerde tevkifat uygulanmaz.
5 milyon TL sınırı nasıl uygulanır?
Sınır yalnızca KDV mükellefi alıcılar (a grubu) için geçerlidir. Tevkifat, yapım işinin KDV dahil bedeli 5 milyon TL veya daha fazla olduğunda uygulanır. Sınırın kontrolünde tek tek hakedişler değil, işin bedeli esas alınır.
İşin kapsamının genişlemesi, sözleşme bedelinin güncellenmesi veya benzeri nedenlerle bedel sonradan 5 milyon TL'yi aşarsa, tevkifat bu durumun ortaya çıktığı tarihten itibaren uygulanır. Önceki hakedişler için geriye dönük tevkifat yapılmaz.
Örnek hesaplama
Belirlenmiş alıcı niteliğindeki bir belediyeye, KDV hariç 10.000.000 TL bedelli bir yapım işi yapıldığını ve genel KDV oranının uygulandığını varsayalım:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| KDV hariç bedel | 10.000.000 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 2.000.000 TL |
| Belediyenin tevkif edeceği KDV (4/10) | 800.000 TL |
| Yükleniciye ödenecek KDV (6/10) | 1.200.000 TL |
| Yükleniciye ödenecek toplam (KDV dahil, kesintiler hariç) | 11.200.000 TL |
Belediye, tevkif ettiği 800.000 TL'yi sorumlu sıfatıyla beyan edip öder. Yüklenici ise 1.200.000 TL'yi kendi KDV beyannamesinde hesaplanan KDV olarak beyan eder. Yıllara yaygın işlerde hakedişlerden yapılan %5 gelir vergisi kesintisi bu hesaba ayrıca eklenir.
Taşeron zincirinde tevkifat
Tebliğe göre yapım işlerinin tamamen veya kısmen alt yüklenicilere devredilmesi hâlinde, işi devreden her yüklenici kendisine ifa edilen hizmet için tevkifat uygular. Yani:
- Belediye, ana yükleniciye yaptığı ödemede tevkifat yapar.
- Ana yüklenici, işin bir bölümünü devrettiği taşerona yaptığı ödemede tevkifat yapar.
- Taşeron da işi ayrıca başka bir alt yükleniciye devretmişse aynı kural devam eder.
Nakit akışına etkisi ve iade
Tevkifat, yüklenicinin tahsil ettiği KDV'yi azaltır. Malzeme ve taşeron alımlarından doğan indirilecek KDV'si yüksek olan yüklenicilerde devreden KDV birikir. Tevkifat nedeniyle indirim yoluyla giderilemeyen KDV için, tebliğde düzenlenen şartlarla iade talep edilebilir. İade sürecinin belge ve süre gereklilikleri projenin nakit akışı planına baştan dahil edilmelidir.
Kontrol listesi
Aynı sözleşmenin damga vergisi (binde 9,48) ve ihale kararı (binde 5,69) maliyeti için inşaat sözleşmelerinde damga vergisi yazımıza bakın.
- İşveren tebliğdeki belirlenmiş alıcılardan mı? (Öyleyse tutar sınırı yok.)
- Değilse KDV mükellefi mi ve işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL'yi aşıyor mu veya sonradan aşabilir mi?
- Faturalarda tevkifat doğru gösteriliyor mu?
- Taşerona devredilen işlerde tevkifat uygulanıyor mu?
- Devreden KDV ve iade süreci nakit akışı planında yer alıyor mu?
Hakediş bazında tevkifat ve %5 gelir vergisi kesintisini birlikte görmek için hakediş stopajı ve KDV tevkifatı hesaplayıcısını kullanabilirsiniz. Proje bazlı muhasebe düzeni için inşaat muhasebesi nasıl yapılır yazımıza, taşeron ilişkileri için taşeron muhasebesi yazımıza bakabilirsiniz. Projelerinizi birlikte değerlendirmek için inşaat muhasebesi sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sözleşme bedeli sonradan 5 milyon TL'yi aşarsa ne olur?
İşin kapsamının genişlemesi veya sözleşme bedelinin güncellenmesi gibi nedenlerle bedel sonradan 5 milyon TL'yi aşarsa, tevkifat bu durumun ortaya çıktığı tarihten itibaren uygulanır.
Özel sektöre yapılan inşaatta tevkifat var mı?
Alıcı KDV mükellefi bir özel şirketse ve işin KDV dahil bedeli 5 milyon TL veya üzerindeyse evet; alıcı 4/10 tevkifat uygular. Bedel 5 milyon TL'nin altındaysa tevkifat yapılmaz. KDV mükellefi olmayan ve belirlenmiş alıcı da sayılmayan kişilere (ör. kendi evini yaptıran bir birey) yapılan işlerde tevkifat yoktur. Bu kapsam 22.02.2021 tarihli tebliğ değişikliğiyle getirilmiştir.
Tevkifat yükleniciye maliyet getirir mi?
Tevkifat vergi yükünü değiştirmez ama yüklenicinin tahsil ettiği KDV'yi azaltır. Yüklenicinin indirilecek KDV'si yüksekse devreden KDV birikir. Tevkifat nedeniyle ortaya çıkan KDV için tebliğde düzenlenen şartlarla iade talep edilebilir.
Kaynaklar
- 01KDV Genel Uygulama Tebliği (konsolide metin) — I/C-2.1.3.1 tevkifat uygulayacak alıcılar, I/C-2.1.3.2.1 yapım işleri (4/10; KDV mükelleflerinde KDV dahil 5 milyon TL sınırı)TÜRMOB (Resmî Gazete metinlerinin derlemesi) · Son kontrol: 6 Ekim 2026
- 02KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (RG 22.02.2021/31397) — yapım işlerinde tevkifat kapsamının KDV mükelleflerine genişletilmesiTÜRMOB / Resmî Gazete · Son kontrol: 6 Ekim 2026
- 03KDV'de Kısmi Tevkifat Uygulanan Hizmetler ve Tevkifat Oranları (KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.3)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 27 Eylül 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.