Teknokent ve Ar-Ge Şirketlerinin Unutulan Yükümlülüğü: %3 Girişim Sermayesi Yatırımı (2026)
İstisna veya Ar-Ge indirimi 5 milyon TL'yi aşan şirket, tutarın %3'ünü yıl sonuna kadar girişim sermayesine yatırmazsa istisnanın %20'sini kaybeder.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 3 dakika
Kısa cevap
Teknokent şirketlerinin girişim sermayesi yükümlülüğü nedir?
4691 sayılı Kanun'un ek 3. maddesi ve 5746 sayılı Kanun'un 3/14 maddesine göre yıllık beyannamede yararlanılan Teknokent kazanç istisnası veya Ar-Ge ve tasarım indirimi belirli tutarı aşan mükellefler, bu tutarın bir kısmını pasifte geçici bir hesaba alıp yıl sonuna kadar girişim sermayesi fonlarına veya kuluçka girişimcilerine yatırmak zorundadır. 10803 sayılı Kararla 1.1.2026'dan itibaren eşik 5.000.000 TL, oran %3, yıllık üst sınır 100.000.000 TL'dir. Yatırım yapılmazsa istisna veya indirimin %20'si kaybedilir.
Teknokent kazanç istisnasından veya Ar-Ge indiriminden yararlanan şirketlerin çoğu, beyannameyi verdikten sonra yıl sonuna kadar yapılması gereken bir yatırımı gözden kaçırabiliyor. Kanun, istisna veya indirim tutarı belirli bir eşiği aşan şirketlerden, bu tutarın bir kısmını girişim ekosistemine yatırmalarını istiyor. Yapılmazsa yaptırım ağır: istisnanın veya indirimin %20'si kaybediliyor. 2026'da eşik, oran ve üst sınır 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yeniden belirlendi.
Dayanak
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ek m. 3 (Teknokent kazanç istisnası için)
- 5746 sayılı Kanun m. 3/14 (Ar-Ge ve tasarım indirimi için)
- 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 31.12.2025/33124 5. mükerrer; yürürlük 1.1.2026; 7953 sayılı Kararı yürürlükten kaldırdı)
2026 kuralları
| Unsur | Kanundaki ilk tutar | 10803 sayılı Kararla (1.1.2026'dan itibaren) |
|---|---|---|
| Eşik (yıllık beyanname üzerinden istisna/indirim tutarı) | 1.000.000 TL | 5.000.000 TL ve üzeri |
| Geçici hesaba aktarılacak oran | %2 | %3 |
| Yıllık üst sınır | 20.000.000 TL | 100.000.000 TL |
| Yatırım süresi | Geçici hesabın oluştuğu yılın sonu | Değişmedi |
| Yaptırım | İstisna/indirimin %20'si kullanılamaz | Değişmedi |
Kanunlar, Cumhurbaşkanına bu tutar ve oranları sıfıra kadar indirme veya beş katına kadar artırma yetkisi verir. Karar, hem 4691 sayılı Kanun kapsamındaki Teknokent kazanç istisnası hem de 5746 sayılı Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım indirimi için aynı eşik, oran ve sınırı belirlemiştir.
Nasıl işler?
- Yıllık kurumlar veya gelir vergisi beyannamesinde yararlanılan istisna veya indirim tutarı belirlenir.
- Tutar 5.000.000 TL veya üzerindeyse, bunun %3'ü (yıllık en fazla 100.000.000 TL) pasifte geçici bir hesaba aktarılır.
- Bu tutar, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar şu yollardan biriyle değerlendirilir:
- Türkiye'de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması,
- Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması,
- 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren diğer girişimcilere sermaye olarak konulması.
Örnek: 2025 hesap dönemine ait ve 2026'da verilen beyannamede 40.000.000 TL Teknokent kazanç istisnası kullanan şirket, 40.000.000 × %3 = 1.200.000 TL'yi geçici hesaba alır ve geçici hesabın oluştuğu 2026 yılının sonuna kadar yukarıdaki araçlardan birine yatırır.
Kimler takip etmeli?
- Kazancının büyük kısmı Teknokentte istisna olan yazılım ve Ar-Ge şirketleri,
- Ar-Ge veya tasarım merkezi belgesiyle yüksek tutarda Ar-Ge indirimi kullanan sanayi şirketleri,
- Grup şirketleri: eşik ve sınır her mükellef için ayrı ayrı hesaplanır.
Kontrol listesi
- Beyanname hazırlığında istisna veya indirim tutarının 5.000.000 TL eşiğini aşıp aşmadığını kontrol edin.
- %3 tutarını hesaplayın ve pasifte geçici hesaba alın.
- Yatırım aracını (fon payı, yatırım ortaklığı, kuluçka girişimi) yıl ortasından önce belirleyin; aralık ayına bırakmayın.
- Yatırımın yapıldığını gösteren belgeleri ve geçici hesabın kapanışını muhasebe kayıtlarında saklayın.
- Yükümlülüğü takvime ekleyin: beyanname yılı sonu, son gündür.
Teknokent kazanç istisnasının kapsamı için Teknokent vergi avantajları, iki rejimin karşılaştırması için Ar-Ge merkezi mi Teknokent mi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yatırım yapılmazsa ceza kesilir mi?
Kanuna göre tutar yıl sonuna kadar aktarılmazsa, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın veya indirilen tutarın %20'si o yıl istisna ya da indirim konusu yapılamaz. Bu nedenle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir; ancak gecikme faizi açısından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Para nereye yatırılabilir?
Kanun üç seçenek sayar: Türkiye'de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması.
5 milyon TL eşiğinin altında kalırsam yükümlülük var mı?
Hayır. 10803 sayılı Karar uyarınca 1.1.2026'dan itibaren yükümlülük, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç veya yararlanılan indirim tutarı 5.000.000 TL ve üzerinde olan mükellefler için doğar.
Kaynaklar
- 014691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (güncel metin, geçici 2. madde dahil)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 025746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun m. 2–3 (Ar-Ge merkezi tanımı, Ar-Ge indirimi, stopaj teşviki, SGK desteği)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 10 Ekim 2026
- 0310803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 31.12.2025/33124 5. Mük.) — 4691 ek m. 3 ve 5746 m. 3/14 girişim sermayesi yükümlülüğü: 5.000.000 TL eşik, %3, 100.000.000 TL sınır (1.1.2026'dan itibaren)Resmî Gazete · Son kontrol: 10 Ekim 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.