Sağlık Turizmi Teşviklerinden Kimler Yararlanabilir?

Sağlık turizmi desteklerinden yararlanmak isteyen bir kuruluşun ilk sorusu genellikle hangi kalemden ne kadar destek alacağıdır. Oysa asıl ilk soru, kuruluşun destek mevzuatındaki yararlanıcı tanımına girip girmediğidir. Bu soru hem 10962 sayılı Karar'ın tanımıyla hem de Ticaret Bakanlığı'nın 2026 uygulama genelgesiyle birlikte cevaplanır.

Bu yazıda yararlanıcı şartlarını, aracı kuruluşlar için kapsama alım sürecini, muayenehanelerin durumunu ve kurum düzeyindeki üçte bir sınırını ele alıyoruz. Destek kalemlerinin tamamı için Sağlık Turizmi Teşvikleri 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

Karar'daki genel yararlanıcı tanımı

10962 sayılı Karar'ın 3. maddesi yararlanıcıyı şöyle tanımlar: Türkiye'de yerleşik, Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş şirket, kooperatif, üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü veya vakıf meslek yüksekokulu ile ilgili hizmet sektöründe faaliyet gösteren ve Bakanlık tarafından uygun görülen diğer kurum ve kuruluşlar.

Tanımın son kısmı, sektörlere özgü yararlanıcı niteliklerinin genelge ile belirlenmesine imkân verir. Sağlık turizmi için bu nitelikler genelgenin 5. maddesinde yer alır.

Genelgeye göre sağlık turizminde iki yararlanıcı türü

Yetki belgesi nerede aranır?

Aracı kuruluşlar için yetki belgesi doğrudan yararlanıcı tanımının parçasıdır. Sağlık kuruluşları için ise genelge ekindeki başvuru belgeleri listesi (EK-4), ilgili kamu kurumunca zorunlu tutulan sağlık kuruluşlarından Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesini ve Sağlık Kuruluşu Beyan Formunu ister.

Pratik sonuç şudur: Yabancı hastaya sağlık turizmi kapsamında hizmet veren bir sağlık kuruluşunun destek planlamasına yetki belgesi durumunu kontrol ederek başlaması gerekir.

Aracı kuruluşlar için kapsama alım

Genelgenin 6. maddesine göre sağlık turizmi aracı kuruluşları, desteklerden yararlanabilmek için temel bilgi ve belgeleriyle kapsama alım başvurusu yapar. Başvurunun Genel Müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde aracı kuruluş programdan yararlanabilir.

Bu sürecin kritik sonucu şudur: Kapsama alınan yararlanıcının yalnızca kapsama alım tarihinden itibaren gerçekleştirdiği faaliyet ve ödemeler destek kapsamında değerlendirilir. Kapsama alınmadan önce yapılan reklam, bilet veya komisyon harcamaları sonradan dosyaya eklenemez. Bu nedenle aracı kuruluşların kapsama alım başvurusunu harcama planından önce tamamlaması gerekir.

Sağlık kuruluşları için genelge ayrı bir kapsama alım şartı öngörmez. Temel belgeler, ilk destek başvurusunda bir defaya mahsus sunulur ve değişiklik oldukça yenilenir.

Muayenehanelerin durumu

Genelge ekindeki başvuru belgeleri listesi, muayenehaneler için ayrı bir not içerir. Muayenehaneler, şirketlerden istenen kuruluş gazetesi yerine tabip odası kaydı ve vergi levhası sunar. Bu düzenleme, muayenehanelerin yararlanıcı olarak başvuru yapabileceğini gösterir. Muayenehanenin izin ve denetim altında faaliyet göstermesi ve yetki belgesi koşulunu sağlaması gerekir.

Muayenehane mi şirket mi sorusu, teşvikten bağımsız olarak vergi ve sorumluluk açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur. Diş klinikleri özelindeki durumu diş klinikleri için sağlık turizmi teşvikleri yazımızda ele alıyoruz.

Hangi hasta "uluslararası sağlık turisti" sayılır?

Genelgedeki tanıma göre uluslararası sağlık turisti; medikal veya termal turizm ile yaşlı veya engelli bakım turizmi kapsamında hizmet almak üzere yurt dışından geçici olarak Türkiye'yi ziyaret eden kişidir. Bu kişi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan biri ya da yurt dışında ikamet eden bir Türk vatandaşı olabilir.

Bu tanım, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına verilen hizmetlerin de destek kapsamında değerlendirilebileceğini gösterir. Ancak aynı tanım KDV istisnası için geçerli değildir. Yabancı hastalarda KDV istisnası ayrı koşullara bağlıdır ve yabancı uyruk şartı arar.

Kurum düzeyinde sınır: üçte bir kuralı

Yararlanıcı olmak, sınırsız destek anlamına gelmez. Genelgenin 8. maddesine göre yararlanıcı, ilk destek ödemesinin yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılından itibaren her yıl izleme ve değerlendirmeye tabi tutulur:

• Yararlanıcı her yıl hizmet ihracatını ve yurt dışı kaynaklı gelirlerini gösteren Finansal Bilgi Formu sunar.
• O yıl ödenecek toplam destek, önceki yılın hizmet ihracatı ve yurt dışı kaynaklı gelirlerinin toplamının üçte birini aşamaz.
• Form sunulmazsa destek başvuruları değerlendirmeye alınmaz ve önceki yılda hizmet ihracatı yapılmadığı kabul edilir.

Yurt dışı şirket ve organik bağ

Yararlanıcının yurt dışında bir şirketi varsa, bazı destek unsurlarında (yurt dışı birim ve yurt dışı istihdam gibi) bu şirketin ödemeleri de desteklenebilir. Bunun için yararlanıcı ile yurt dışı şirket arasında organik bağ bulunmalıdır. Organik bağ, yararlanıcının yurt dışı şirkete ortak olması ya da yararlanıcının en az %51 hissesine sahip ortaklarının yurt dışı şirkete ortak olması gibi hâllerde kurulur ve Bakanlıkça onaylanması gerekir.

Kontrol listesi

1. Kuruluşunuz izin ve denetim altında faaliyet gösteren bir sağlık kuruluşu mu, yoksa aracı kuruluş mu?
2. Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgeniz geçerli mi?
3. Aracı kuruluşsanız kapsama alım başvurunuz tamamlandı mı?
4. 31.12.2026 akreditasyon veya sertifika yükümlülüğünüz planlandı mı?
5. Yurt dışı gelirleriniz muhasebede ayrı izleniyor mu?

Kuruluşunuzun yararlanıcı niteliğini ve destek haritasını birlikte değerlendirmek için sağlık turizmi teşvik danışmanlığı sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz.