İnşaatta Ruhsat Harcı, Yapı Denetim ve Proje Giderleri: Gider mi, Maliyet mi? (VUK 262)
2021'den beri VUK 262'ye göre ruhsat harcı, tapu, noter ve danışmanlık gibi giderler maliyete eklenir; VUK 270 kaldırıldı. Müteahhit ve bina sahibi için anlamı.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 3 dakika
Kısa cevap
İnşaatta ruhsat harcı ve yapı denetim ücreti doğrudan gider yazılabilir mi?
Hayır. 7338 sayılı Kanun ile 26.10.2021'den itibaren VUK m. 262'ye göre iktisadi kıymetin iktisabı veya değerinin artırılmasıyla doğrudan ilgili resim ve harçlar, noter, tapu, değer tespiti, danışmanlık, komisyon ve ilan giderleri maliyet bedeline dahil edilir. Eskiden bazı giderleri doğrudan gider yazma imkânı veren VUK m. 270 aynı Kanunla kaldırılmıştır. Satış için konut yapan müteahhitte bu giderler inşaat maliyetine (stoka) girer ve satış yapıldıkça satılan maliyete aktarılır; şirketin kendi kullanacağı binada ise binanın maliyetine eklenip amortisman yoluyla gider yazılır.
Bir inşaat projesinde yapı ruhsatı harcı, yapı denetim hizmet bedeli, mimari ve mühendislik proje bedelleri, tapu ve noter masrafları kayda değer tutarlara ulaşır. Bu giderlerin hemen gider mi yazılacağı, yoksa inşaatın maliyetine mi ekleneceği dönem kârını doğrudan etkiler. 2021'de Vergi Usul Kanunu'nda yapılan değişiklikle bu konuda seçim imkânı büyük ölçüde kalktı. Bu yazıda güncel kuralı açıklıyoruz.
Dayanak
- 213 sayılı VUK m. 262 (7338 sayılı Kanun m. 27 ile değişik, yürürlük 26.10.2021): Maliyet bedeline dahil edilen giderler
- VUK m. 270: 7338 sayılı Kanun m. 29 ile yürürlükten kaldırıldı
- 193 sayılı GVK m. 42: Yıllara yaygın inşaat işleri
2021 öncesi ve sonrası
| Konu | 2021 öncesi (eski VUK 270) | Bugün (VUK 262) |
|---|---|---|
| Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon giderleri | Maliyete ekleme veya gider yazma serbest | İktisapla doğrudan ilgiliyse maliyete dahil |
| Resim ve harçlar, tapu, danışmanlık, ilan | Ayrıca düzenlenmemişti | İktisapla doğrudan ilgiliyse maliyete dahil |
| Mevcut binanın yıkımı ve arsa tesviyesi | Maliyete dahil | Maliyete dahil |
| İndirilemeyecek KDV, ÖTV, BSMV, KKDF (emtia hariç) | — | Maliyete ekleme veya gider yazma serbest |
VUK 262'ye göre maliyete giren giderler
Maliyet bedeli, iktisadi kıymetin iktisabı veya değerinin artırılması için yapılan ödemeler ve bunlara bağlı tüm giderlerin toplamıdır. Kanun ayrıca şu giderleri sayar:
- a) İktisap veya değer artışıyla doğrudan ilgili gümrük vergileri, gümrük komisyonları, yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderleri
- b) İktisap veya değer artışıyla doğrudan ilgili resim ve harçlar, noter, tapu, mahkeme, değer tespiti, danışmanlık, komisyon ve ilan giderleri
- c) Finansmanda kullanılan kredilerin faiz ve kur farklarının emtiada stoka giriş tarihine, diğer kıymetlerde envantere alındığı dönem sonuna kadar olan kısmı
- ç) Stoka veya envantere alınana kadarki depolama ve sigorta giderleri
- d) Gayrimenkullerde mevcut binanın satın alınarak yıkılması ve arsanın tesviyesi giderleri
Gayrimenkullerle doğrudan ilgili hibeler, envantere alındığı dönem sonuna kadar alınmışsa maliyetten indirilir.
İnşaatta ne anlama geliyor?
Yapı ruhsatı harcı, yapı denetim hizmet bedeli, mimari ve mühendislik proje bedelleri, zemin etüdü, tapu ve noter masrafları bir binanın inşasıyla doğrudan ilgilidir. Bu nedenle:
| Durum | Kayıt |
|---|---|
| Satış için konut / işyeri yapan müteahhit | İnşaat maliyetine (stoka) eklenir; bağımsız bölümler satıldıkça satılan maliyete aktarılır |
| Yıllara yaygın taahhüt işi | İşin maliyet hesabında birikir; kâr veya zarar işin bittiği yıl belli olur (GVK m. 42) |
| Şirketin kendi kullanacağı bina | Binanın maliyetine eklenir; amortisman yoluyla gider yazılır |
Örnek
Bir müteahhit 2026'da 10 daireli bir proje başlatıyor. Yıl içinde ruhsat harcı, yapı denetim bedeli ve proje bedelleri toplamı 1.200.000 TL. Yıl sonunda dairelerin 4'ü satılmış.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Maliyete eklenen ruhsat, denetim, proje giderleri | 1.200.000 TL |
| Satılan 4 daireye düşen pay (eşit alanlı varsayımıyla %40) | 480.000 TL → satılan maliyet |
| Satılmayan 6 daireye düşen pay | 720.000 TL → stokta kalır |
Maliyet dağıtımı eşit alanlı varsayımla yapılmıştır. Farklı büyüklükteki bağımsız bölümlerde dağıtım anahtarı için inşaat şirketlerinde maliyet muhasebesi yazımıza bakabilirsiniz.
Kontrol listesi
- Ruhsat, denetim, proje, zemin etüdü faturaları hangi projeye ait olarak kaydedildi?
- Bu giderler dönem gideri değil proje maliyeti olarak izleniyor mu?
- Kredi faiz ve kur farklarının stoka giriş tarihine kadarki kısmı maliyete eklendi mi?
- Satılan bağımsız bölümlere düşen maliyet payı doğru anahtarla hesaplandı mı?
- Yıllara yaygın işlerde giderler işin hesabında birikiyor mu?
İnşaat projelerinizin maliyet düzeni için inşaat muhasebesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kredi faizleri de maliyete eklenmek zorunda mı?
VUK m. 262/c'ye göre iktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilerin faiz ve kur farklarının, emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer kıymetlerde envantere alındığı hesap dönemi sonuna kadar olan kısmı maliyete dahil edilir. Diğer kısımları maliyete eklemekte veya gider yazmakta mükellef serbesttir.
İndirilemeyen KDV maliyete eklenir mi?
VUK m. 262'ye göre emtia hariç iktisadi kıymetlerde indirilemeyecek KDV, ÖTV, BSMV ve KKDF'yi maliyete eklemekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttir. Emtiada bu seçimlik hak yoktur.
Arsa üzerindeki eski binanın yıkım gideri ne olur?
VUK m. 262/d'ye göre gayrimenkullerde mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden doğan giderler maliyet bedeline dahil edilir.
Kaynaklar
- 01213 sayılı VUK m. 262 — maliyet bedeli ve maliyete dahil edilen giderler (7338 s.K. ile 2021 değişikliği; m. 270 yürürlükten kaldırıldı)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
- 02193 sayılı GVK m. 42–44 — yıllara yaygın inşaat ve onarma işleri, gider dağıtımı, işin bitimiGelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.