Ar-Ge Personelinde Gelir Vergisi Stopaj Teşviki 2026: %95, %90, %80 ve Örnek Hesap
Ar-Ge ve tasarım merkezi personelinde gelir vergisinin %80–%95'i terkin edilir. 5746 m.3'e göre kimler yararlanır, oran nasıl belirlenir, 2026 bordro örneği.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 4 dakika
Kısa cevap
Ar-Ge merkezinde çalışan personelin gelir vergisi ne kadar terkin edilir?
5746 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretinde, brüt asgari ücretin 40 katına kadar hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşülür. Kalan verginin doktoralılar ve desteklenecek program alanlarında en az yüksek lisanslılar için %95'i, yüksek lisanslılar ve bu alanlarda lisanslılar için %90'ı, diğerleri için %80'i terkin edilir. Teknokentte ise oran %100'dür.
Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde personel maliyetinin en büyük kalemlerinden biri ücret üzerinden kesilen gelir vergisidir. 5746 sayılı Kanun, bu verginin önemli bir bölümünün devlete ödenmemesini (terkinini) sağlar. Bu yazıda teşvikin kimlere uygulandığını, oranın nasıl belirlendiğini ve 2026 rakamlarıyla bir bordro örneğini veriyoruz.
Dayanak
- 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun m. 3/2 (gelir vergisi stopajı teşviki), m. 3/3 (sigorta primi desteği), m. 3/4 (damga vergisi istisnası)
- 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu geçici m. 2 (Teknokent personeli için karşılaştırma)
- GVK m. 23/18: Asgari ücret istisnası
- SGK, Sigorta Primi Teşvikleri 2026: 5746 sigorta primi desteği
Kimler yararlanır?
Kamu personeli hariç olmak üzere şu yerlerde çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personeli (5746 m. 3/2):
- Ar-Ge merkezleri ve tasarım merkezleri
- Teknoloji merkezi işletmeleri
- Kamu kurumlarından, uluslararası fonlardan veya TÜBİTAK'tan desteklenen Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri
- Rekabet öncesi işbirliği projeleri
- Teknogirişim sermaye desteğinden yararlanan işletmeler
Teknokentte (teknoloji geliştirme bölgesi) çalışan personel ise 4691 sayılı Kanun kapsamındadır ve vergi %100 terkin edilir. İki rejimin karşılaştırması için Ar-Ge merkezi mi Teknokent mi yazımıza bakabilirsiniz.
Terkin oranı eğitim durumuna göre
Hesaplanan gelir vergisinden önce asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşülür. Kalan verginin terkin edilecek oranı:
| Personelin eğitimi | Terkin oranı |
|---|---|
| Doktoralı veya desteklenecek program alanlarından birinde en az yüksek lisans | %95 |
| Yüksek lisanslı veya desteklenecek program alanlarından birinde lisans | %90 |
| Diğerleri | %80 |
Desteklenecek program alanları, 5746 m. 2/1-o'ya göre matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları ile YÖK görüşüyle Bakanlıkça belirlenen diğer programlardır. Personel kategorilerinin tanımları için Ar-Ge, tasarım ve destek personeli kimdir yazımıza bakabilirsiniz.
Teşvik, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmı üzerinden hesaplanan vergiye uygulanır. 2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL olduğundan bu sınır aylık 1.321.200 TL'dir.
Kapsama giren ve girmeyen ücretler
- Kapsamda: Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil günlerine isabet eden ücretler
- Kapsam dışı: Haftalık 45 saatin üzerindeki ve ek çalışma (fazla mesai) ücretleri
- Merkez dışı çalışma: Proje gereği zorunlu dış faaliyetler ile yüksek lisans (1,5 yıl) ve doktora (2 yıl) için merkez dışında geçen süreler, Cumhurbaşkanınca belirlenen oranlarla kapsamdadır. Proje gereği zorunlu dış faaliyetlerde merkez yönetiminin onayı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bilgilendirilmesi gerekir. Bunlar dışındaki merkez dışı süreler, personel sayısının veya çalışma süresinin %20'sini aşmamak kaydıyla kapsama girer. Kanun, Cumhurbaşkanı'na bu oranı bölge, sektör veya meslek grubuna göre %100'e kadar artırma yetkisi verir. Merkeziniz için geçerli güncel oran uygulama öncesinde Bakanlık düzenlemelerinden teyit edilmelidir.
2026 bordro örneği
Aynı brüt ücretin 12 ay ödendiği, imalat dışı bir Ar-Ge merkezi varsayımıyla hesaplanmıştır. Hesap, sitemizdeki maaş hesaplayıcısıyla aynı yöntemi kullanır: kümülatif matrah, 2026 ücret tarifesi, asgari ücret istisnası.
Brüt 80.000 TL/ay
| Kalem | Yıllık |
|---|---|
| Hesaplanan gelir vergisi (asgari ücret istisnası düşülmüş) | 124.938,80 TL |
| Terkin — %95 (doktoralı) | 118.691,86 TL |
| Terkin — %90 (yüksek lisanslı) | 112.444,92 TL |
| Terkin — %80 (diğer) | 99.951,04 TL |
Doktoralı bir personel için yılda yalnızca 6.246,94 TL gelir vergisi ödenir. Aynı personel için teşviksiz durumda ödenecek ücret damga vergisi (yıllık 4.278,00 TL) da istisna kapsamındadır.
Brüt 150.000 TL/ay
| Kalem | Yıllık |
|---|---|
| Hesaplanan gelir vergisi (asgari ücret istisnası düşülmüş) | 320.118,80 TL |
| Terkin — %95 | 304.112,86 TL |
| Terkin — %90 | 288.106,92 TL |
| Terkin — %80 | 256.095,04 TL |
SGK işveren hissesi desteği de eklenir
Aynı personel için 5746 m. 3/3 uyarınca sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine'den karşılanır. SGK'nın 2026 dokümanına göre önce 2 puan (imalatta 5 puan) indirim uygulanır, sonra kalan işveren payının yarısı düşülür. Brüt 80.000 TL ücrette imalat dışı bir işyeri için bu destek aylık 7.900 TL'dir. Ayrıntılar için SGK işveren hissesi desteği yazımıza bakabilirsiniz.
Bordroda dikkat edilecekler
- Her personelin eğitim belgesi ve programın "desteklenecek program alanı" olup olmadığı dosyada bulunmalıdır. Oran bu belgeye göre belirlenir.
- Fazla mesai ücretleri ayrı hesaplanmalı ve teşvik dışında bırakılmalıdır.
- Merkez dışı çalışma süreleri onaylı kayıtlarla izlenmelidir.
- Terkin, muhtasar ve prim hizmet beyannamesi üzerinden uygulanır. Beyanın süresinde verilmesi gerekir.
Ar-Ge ve Teknokent şirketlerinin bordro ve muhasebe düzeni için Teknokent muhasebesi sayfamızı, toplam teşvik etkisi için Teknokent vergi avantajı hesaplayıcımızı inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Teknokent personeli ile Ar-Ge merkezi personeli arasındaki fark nedir?
Teknokentte (4691 geçici 2) hesaplanan verginin tamamı terkin edilir. Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde (5746 m. 3/2) ise eğitim durumuna göre %95, %90 veya %80'i terkin edilir. Her ikisinde de brüt asgari ücretin 40 katı sınırı, asgari ücret istisnasının önce düşülmesi ve SGK işveren hissesi desteği ortaktır.
Terkin edilen vergi personelin maaşını artırır mı?
Terkin edilen vergi vergi dairesine ödenmez. Bu avantajın personelin net ücretine mi yoksa şirketin maliyetine mi yansıyacağı, ücretin net mi brüt mü kararlaştırıldığına bağlıdır. Net ücret anlaşmasında avantaj şirkete kalır.
Fazla mesai ücretleri de teşvik kapsamında mı?
Hayır. Kanuna göre haftalık 45 saatin üzerindeki ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler teşvikten yararlanamaz. Hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin ve ulusal bayram ve genel tatil günlerine isabet eden ücretler ise kapsamdadır.
Ar-Ge personelinin ücretinde damga vergisi var mı?
5746 m. 3/4'e göre Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerine ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır. 7555 sayılı Kanun ile 2025'te eklenen hükme göre ücretler bakımından istisna, brüt asgari ücretin 40 katını aşan kısma uygulanmaz.
Kaynaklar
- 015746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun m. 2–3 (Ar-Ge merkezi tanımı, Ar-Ge indirimi, stopaj teşviki, SGK desteği)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 10 Ekim 2026
- 024691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (güncel metin, geçici 2. madde dahil)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 03Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi 2026 (GVK m.23/18 asgari ücret istisnasının uygulanması)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 3 Ekim 2026
- 04Sigorta Primi Teşvikleri 2026 (Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü)Sosyal Güvenlik Kurumu · Son kontrol: 13 Ekim 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.