Tax Free Nasıl İşler? Turiste Satış Yapan Mağazalar İçin KDV İadesi Rehberi (2026)
Türkiye'de ikamet etmeyen turiste satışta KDV iadesi (KDVK 11/1-b): izin belgesi, 1.000 TL asgari tutar, 3 ay kuralı, iade yöntemleri, aracı firmalar ve beyan.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 3 dakika
Kısa cevap
Turiste yapılan satışta KDV iadesi nasıl işler?
KDV Kanunu'nun 11/1-b maddesine göre Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satın alıp yurt dışına götürdüğü mallarda KDV satış anında tahsil edilir, mal gümrükten çıkarken fatura ibraz edilirse iade edilir. Satışı vergi dairesinden izin belgesi almış veya GİB yetkili aracı firmasıyla sözleşmeli gerçek usul KDV mükellefleri yapabilir. Faturadaki mal bedeli toplamı KDV hariç 1.000 TL'yi aşmalı, mal fatura tarihinden itibaren üç ay içinde yurt dışına çıkarılmalıdır.
Antalya'da kuyumculardan deri ve tekstil mağazalarına kadar pek çok işletme, yabancı turistlere satış yapıyor. Turistlerin sık sorduğu "tax free" yani KDV iadesi, aslında KDV Kanunu'nun 11/1-b maddesinde düzenlenen yolcu beraberi eşya istisnasıdır. Doğru kurulduğunda mağaza için bir satış avantajı, yanlış uygulandığında ise KDV riski doğurur. Bu yazıda sistemi KDV Kanunu ve KDV Genel Uygulama Tebliği üzerinden anlatıyoruz.
Dayanak
- 3065 sayılı KDV Kanunu m. 11/1-b
- KDV Genel Uygulama Tebliği, II/A-5 bölümü (yolcu beraberi eşya)
- KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 49) (RG 18.01.2024; asgari tutar 1.000 TL, yürürlük 1.2.2024)
Sistem nasıl çalışır?
Kanun'a göre Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satın alıp Türkiye dışına götürdükleri malların tesliminde KDV satış anında tahsil edilir; mal gümrükten çıkarken fatura veya belge ibraz edilirse tahsil edilen KDV iade edilir. Yani mağaza önce KDV'yi tahsil eder ve beyan eder; iade, malın yurt dışına çıktığı belgelendikten sonra yapılır.
Kimler satış yapabilir?
| Satıcı türü | Şart |
|---|---|
| İzin belgeli satıcı | Gerçek usulde KDV mükellefi; vergi dairesine dilekçeyle başvurup yoklama sonucunda "İzin Belgesi" almış; belgeyi işyerinde görünür yere asar |
| Aracı firmayla sözleşmeli satıcı | GİB'den "Türkiye'de İkamet Etmeyen Yolculara KDV İadesi Yetki Belgesi" almış aracı firmayla sözleşme yapan gerçek usul KDV mükellefi; işyerine sözleşmeyi belirten levha asar, ayrıca izin belgesi gerekmez |
Basit usulde vergilendirilen esnaf bu sistemi kullanamaz.
Hangi alıcı, hangi mal?
| Konu | Kural |
|---|---|
| Alıcı | Türkiye'de ikamet etmeyen yabancı uyruklu kişi veya yurt dışında ikamet ettiğini resmi belgeyle gösteren Türk vatandaşı |
| Mal | Yolcu beraberinde götürülebilecek her türlü mal; ÖTV (I) sayılı listedeki mallar hariç |
| Hizmet | Kapsam dışı |
| Asgari tutar | Aynı satıcıdan alınan malların faturadaki bedelleri toplamı KDV hariç 1.000 TL'nin üstünde (1.2.2024'ten itibaren; önceki tutar 100 TL) |
| Çıkış süresi | Mal, fatura tarihinden itibaren üç ay içinde yurt dışına çıkarılır |
Faturada neler olmalı?
Satıcı, faturada KDV'yi ayrıca gösterir ve şunları yazar:
- Alıcının pasaport türü ve numarası; Türk vatandaşları için yurt dışında ikamet belgesinin tarih ve numarası,
- Alıcının banka şubesi ve hesap numarası,
- Varsa satıcının bu iadeler için açtırdığı banka hesabı.
Fatura dört nüsha düzenlenir, ilk üç nüshası alıcıya verilir. Bilgileri taşımak kaydıyla yeni nesil ödeme kaydedici cihaz belgesi de fatura yerine geçer. Alıcı çıkışta malları gümrük görevlisine gösterir, faturayı onaylatır ve üç örnekten ikisini görevliye bırakır.
İade yöntemleri
| Yöntem | İşleyiş |
|---|---|
| Gümrükteki bankadan | Satıcı faturayla birlikte anlaşmalı bankasının çekini verir; yolcu çıkışta bankadan tahsil eder |
| Çıkıştan sonra havale | Yolcu onaylı faturayı çıkıştan itibaren üç ay içinde gönderir; satıcı 10 gün içinde havale eder |
| Elden | Yolcu onaylı faturayı üç ay içinde mağazaya getirir; iade nakden yapılır |
| Avans olarak | Satıcı iadeyi satış sırasında öder; mal üç ay içinde çıkmaz veya onaylı fatura gelmezse avans iade sayılmaz |
| Yetkili aracı firma | İadeyi aracı firma yapar; satıcı ile müteselsilen sorumludur |
Beyan
| İşlem | KDV beyannamesindeki yeri |
|---|---|
| Satış (KDV hesaplanmış) | Matrah kulakçığı, "Diğer İşlemler" tablosu, 501 kod |
| Yolcuya iade edilen KDV | İndirimler tablosu, 104 kod (iadenin yapıldığı dönemde) |
| İade talebi | "Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler", 408 kod |
İstisna, gümrükçe onaylanmış satış faturasının fotokopisi veya listesiyle; aracı firma kullanılıyorsa firmanın gönderdiği icmaller ve ödeme belgeleriyle belgelendirilir.
Mağaza için kontrol listesi
- Gerçek usulde KDV mükellefi misiniz? İzin belgesi mi, aracı firma sözleşmesi mi kullanacağınıza karar verin.
- Kasada yolcunun pasaportunu ve ikamet durumunu kontrol edin; faturaya zorunlu bilgileri yazın.
- KDV hariç toplamın 1.000 TL'yi aştığını kontrol edin; ÖTV (I) sayılı listedeki malları kapsam dışında tutun.
- Onaylı faturaların geri dönüşünü ve 10 günlük havale süresini takip edin.
- 501, 104 ve 408 kodlarını doğru dönemlerde doldurun.
Turizm işletmelerinin diğer KDV konuları için tur operatörü faturalarında KDV ve turizm şirketlerinde muhasebe yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hizmetlerde tax free uygulanır mı?
Hayır. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre yolcu beraberi eşya istisnası yalnızca yolcunun beraberinde götürebileceği mal teslimlerinde uygulanır; hizmet ifalarında bu kapsamda işlem yapılamaz. Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (I) sayılı listedeki mallar da kapsam dışındadır.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları tax free'den yararlanabilir mi?
Evet. Tebliğe göre yurt dışında ikamet ettiğini o ülke resmi makamlarından alınmış ikamet tezkeresi veya benzeri bir belgeyle gösteren Türk vatandaşları da istisnadan yararlanabilir. Faturaya bu belgenin tarih ve numarası yazılır.
Mağaza iadeyi ne zamana kadar yapmalı?
İade gümrük çıkışında yapılmazsa alıcı, malın çıktığını gösteren onaylı faturayı çıkıştan itibaren üç ay içinde satıcıya gönderir. Satıcı iade tutarını faturayı aldıktan sonra en geç 10 gün içinde alıcının banka hesabına veya adresine havale eder. 10 gün içinde iade yapmayan satıcının izin belgesi iptal edilir.
Asgari tutar ne zaman 1.000 TL oldu?
KDV Genel Uygulama Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 49, RG 18.01.2024) ile yolcu beraberi eşya istisnasındaki 100 TL'lik asgari tutar 1.000 TL'ye çıkarılmış ve değişiklik 1 Şubat 2024'te yürürlüğe girmiştir.
Kaynaklar
- 013065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (m. 13/l dahil)Mevzuat Bilgi Sistemi · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 02KDV Genel Uygulama Tebliği (RG 26.04.2014/28983) — konsolide metin, 1 Mart 2023 itibarıyla (arsa karşılığı inşaat, hizmet ihracı, yabancılara sağlık hizmeti istisnası, TGB yazılım istisnası)TÜRMOB · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 03KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 49) (RG 18.01.2024/32433) — yolcu beraberi eşya asgari tutarı 1.000 TL (yürürlük 1.2.2024)Resmî Gazete · Son kontrol: 10 Ekim 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.