Klinikte Hekim Ödemeleri Nasıl Vergilendirilir?
Klinikte hekim ödemeleri: kadrolu hekimde bordro, serbest çalışan hekimde %20 stopajlı serbest meslek makbuzu, ortak hekimde ücret ve %15 kâr payı stopajı.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 3 dakika
Kısa cevap
Klinikte hekimlere yapılan ödemeler nasıl vergilendirilir?
Vergilendirme hekimin kliniğe bağlılık biçimine göre değişir. Kadrolu hekime ödenen ücret bordroyla vergilendirilir ve SGK'ya bildirilir. Serbest çalışan hekime yapılan ödemede hekim serbest meslek makbuzu düzenler, şirket ise GVK 94. maddesi uyarınca %20 stopaj keser. Ortak hekime yapılan ödemeler ücret ya da kâr payı olarak ayrılır; kâr payı dağıtımında 2024 sonundan beri %15 stopaj uygulanır.
Bir poliklinik veya diş kliniğinde aynı gün, aynı ünitede çalışan hekimler farklı hukuki statülerde olabilir: biri kadrolu çalışandır, biri serbest çalışan hekimdir, bir diğeri ise şirketin ortağıdır. Her statünün vergi, sosyal güvenlik ve belge yükümlülükleri farklıdır. Hekim ödemelerinde en sık sorun, sözleşme, ödeme şekli ve muhasebe kaydının birbirini tutmamasıdır.
Üç temel statü
| Statü | İlişki | Belge | Vergi |
|---|---|---|---|
| Kadrolu hekim | İş sözleşmesi | Bordro | Ücret üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi; SGK primi |
| Serbest çalışan hekim | Serbest meslek sözleşmesi | Serbest meslek makbuzu | Ödeyen şirket %20 gelir vergisi stopajı yapar; hekim kendi beyannamesini verir |
| Ortak hekim | Ortaklık ve varsa görev ilişkisi | Görev karşılığı ödemede bordro, kâr dağıtımında kâr payı kaydı | Ücret genel hükümlere; kâr payı %15 stopaja tabi |
Kadrolu hekim
İş sözleşmesiyle çalışan hekime ödenen tutar ücrettir. Ücret bordroyla hesaplanır, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, SGK primleri bildirilir. Prim veya performans ödemeleri de ücretin parçasıdır ve aynı şekilde bordroya dahil edilir.
Serbest çalışan hekim
Kendi adına serbest meslek faaliyeti yürüten hekim, kliniğe verdiği hizmet karşılığında serbest meslek makbuzu düzenler. Kurumlar vergisi mükellefi olan klinik, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca bu ödemeden %20 oranında gelir vergisi stopajı yapar ve muhtasar beyanname ile beyan eder. Serbest meslek hizmeti KDV'ye tabidir ve KDV makbuzda ayrıca gösterilir.
Ortak hekim
Şirketin ortağı olan hekime yapılan ödemeler iki farklı nitelikte olabilir:
- Görev karşılığı ödeme: Ortak hekim şirkette hekim veya müdür olarak çalışıyor ve bunun karşılığında düzenli ödeme alıyorsa, bu ödeme ücret olarak bordroya yansıtılır.
- Kâr payı: Şirketin dönem kârından ortaklara yapılan dağıtımdır. Genel kurul kararıyla yapılır ve 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 22.12.2024'ten itibaren %15 oranında stopaja tabidir.
Ortaklara yıl içinde düzenli olarak yapılan ve ne ücret ne de kâr payı olarak belgelenen ödemeler, ortaklar cari hesabında borç bakiyesi oluşturur. Bu durum ayrıca vergisel sonuçlar doğurabilir.
Prim ve yüzde usulü ödemeler
Diş kliniklerinde hekimlere yapılan ödemeler sıklıkla ciro veya tahsilat yüzdesi üzerinden hesaplanır. Bu hesaplama yöntemi, ödemenin vergisel niteliğini tek başına değiştirmez. Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Yüzdenin hangi tutar üzerinden hesaplanacağı (fatura, tahsilat, laboratuvar maliyeti düşülmüş tutar) sözleşmede açık olmalıdır.
- Hesaplama tablosu her dönem muhasebe kayıtlarıyla mutabık tutulmalıdır.
- Laboratuvar ve implant gibi doğrudan maliyetlerin hesaplamadan nasıl düşüleceği belirlenmelidir.
Kontrol listesi
- Her hekimin statüsü (kadrolu, serbest, ortak) belirlendi ve sözleşmesi buna uygun mu?
- Serbest çalışan hekimlerde fiili çalışma koşulları statüyle uyumlu mu?
- Serbest meslek makbuzlarından %20 stopaj kesilip muhtasar beyannamede beyan ediliyor mu?
- Ortak hekim ödemeleri ücret ve kâr payı olarak ayrılıyor mu?
- Prim hesaplama yöntemi yazılı ve muhasebe kayıtlarıyla mutabık mı?
Kliniğinizin hekim ödeme yapısını birlikte değerlendirmek için sağlık sektörü muhasebesi sayfamızdan görüşme talep edebilirsiniz. Genel muhasebe düzeni için diş kliniği muhasebesi yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Prim veya yüzde usulü çalışan hekime ödeme nasıl yapılır?
Ödemenin prim ya da ciro yüzdesi üzerinden hesaplanması, vergilendirme biçimini tek başına değiştirmez. Belirleyici olan, hekimin kliniğe iş sözleşmesiyle mi bağlı olduğu yoksa bağımsız olarak serbest meslek faaliyeti mi yürüttüğüdür. Hesaplama yönteminin sözleşmede yazılı olması önerilir.
Serbest çalışan hekimin makbuzunda KDV olur mu?
Serbest meslek faaliyeti KDV'ye tabidir ve KDV makbuzda ayrıca gösterilir. Uygulanacak oran ve varsa istisna hizmetin niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Kâr payı stopaj oranı nedir?
9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 22.12.2024'ten itibaren kâr payı dağıtımlarında uygulanan stopaj oranı %10'dan %15'e çıkarılmıştır.
Kaynaklar
- 01193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (m. 42–44 ve m. 94)Mevzuat Bilgi Sistemi · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 029286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — kâr payı stopaj oranının %15'e çıkarılması (RG 22.12.2024)Resmî Gazete · Son kontrol: 27 Eylül 2026
- 03Gelir Vergisi Stopaj Oranları (GVK md. 94)İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası · Son kontrol: 27 Eylül 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.