Otelde Erken Rezervasyon Avansları Nasıl Kaydedilir? KDV, Konaklama Vergisi ve Fatura Zamanı
Erken rezervasyon ve tur operatörü avansında KDV ne zaman doğar, fatura ne zaman kesilir, konaklama vergisi hangi oranla hesaplanır? Örnek kayıtlar.
- Yazar
- Halil Haldan, SMMM
- Yayın
- Son güncelleme
- Mevzuat kontrolü
- Okuma
- 4 dakika
Kısa cevap
Otelde erken rezervasyon avansında KDV ne zaman doğar?
KDV Kanunu m.10'a göre hizmetlerde vergiyi doğuran olay hizmetin yapılmasıdır; yani konaklama gerçekleştiğinde. Otel avans aldığı sırada fatura düzenlerse, KDV faturada gösterilen tutarla sınırlı olarak fatura tarihinde doğar (m.10/b). Fatura kesilmeden alınan avans KDV doğurmaz ve muhasebede gelir değil, alınan avans olarak izlenir. Konaklama vergisinde de vergiyi doğuran olay hizmetin sunulmasıdır.
Antalya'daki otellerin nakit akışı büyük ölçüde sezon öncesinde toplanan erken rezervasyon ve tur operatörü avanslarına dayanır. Bu paralar hesaba girdiği an gelir değildir; KDV'nin, konaklama vergisinin ve kazancın hangi döneme ait olacağı, faturanın ne zaman kesildiğine ve hizmetin ne zaman sunulduğuna göre belirlenir. Bu yazıda kuralı kanun metinleri üzerinden açıklıyor ve örnek kayıtlarla gösteriyoruz.
Dayanak
- 3065 sayılı KDV Kanunu m. 10: Vergiyi doğuran olay (a) hizmetin yapılması; (b) hizmetten önce fatura düzenlenirse faturada gösterilen miktarla sınırlı olarak faturanın düzenlenmesi.
- 213 sayılı VUK m. 231/5: Fatura, hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir.
- 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m. 34: Konaklama vergisi; vergiyi doğuran olay hizmetin sunulması, matrah KDV hariç bedel.
- 11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: Konaklama vergisi 1.5.2026–31.12.2026 arasında %1.
Üç senaryo: avans, fatura ve vergi
| Senaryo | KDV ne zaman doğar? | Konaklama vergisi | Muhasebe |
|---|---|---|---|
| Avans alındı, fatura kesilmedi | Konaklama gerçekleştiğinde (m. 10/a) | Konaklama tarihindeki oranla | Avans borç olarak izlenir |
| Avans alındı, avans faturası kesildi | Fatura tarihinde, faturadaki tutarla sınırlı (m. 10/b) | Hizmet sunulduğunda | KDV beyan edilir; gelir tahakkuku yine konaklamaya göre |
| Konaklama tamamlandı | Hizmetin yapıldığı tarihte; fatura 7 gün içinde | Sunulan geceler için | Avans kapanır, gelir kaydedilir |
Konaklama vergisi: avans tarihindeki oran değil, konaklama tarihindeki oran
Konaklama vergisinde vergiyi doğuran olay hizmetin sunulmasıdır. Bu nedenle:
| Avans tarihi | Konaklama tarihi | Uygulanacak oran |
|---|---|---|
| Mart 2026 | Temmuz 2026 | %1 (11263 s. Karar dönemi) |
| Kasım 2026 | Haziran 2027 | Yeni karar çıkmazsa %2 |
| Aralık 2026 | 28.12.2026 – 04.01.2027 (7 gece) | 4 gece %1, 3 gece %2 |
2027 sezonu için şimdiden avans alan oteller, operatör kontratlarında fiyatın konaklama vergisi dahil mi hariç mi olduğunu ve oran değişikliğinin kime ait olacağını açıkça yazmalıdır. Gece bazında hesap için konaklama vergisi hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Örnek: tur operatörü avansı
Bir otel, Mart 2026'da yurt içindeki bir tur operatöründen Temmuz 2026 konaklamaları için 500.000 TL avans alıyor; avans faturası kesmiyor. Temmuz'da konaklamalar gerçekleşiyor ve otel, KDV hariç 500.000 TL'lik konaklama faturasını düzenliyor.
| Tarih | İşlem | Kayıt (Tekdüzen Hesap Planı) |
|---|---|---|
| Mart 2026 | Avans tahsilatı | 102 Bankalar (B) 500.000 / 340 Alınan Sipariş Avansları (A) 500.000 |
| Temmuz 2026 | Konaklama faturası | 340 Alınan Sipariş Avansları (B) / 600 Yurt İçi Satışlar (A) 500.000 + 391 Hesaplanan KDV (A) + konaklama vergisi için 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (A) |
| Temmuz 2026 | KDV ve konaklama vergisi farkının tahsili | 120 Alıcılar (B) / ilgili hesaplar |
Konaklama vergisi bu örnekte 500.000 × %1 = 5.000 TL'dir. Avansın KDV ve konaklama vergisi dahil mi hariç mi alındığı sözleşmede belirlenmemişse, Temmuz'daki fatura tutarı ve tahsil edilecek fark ihtilaf konusu olabilir.
Döviz avanslar
Yabancı operatörlerden döviz cinsinden alınan avanslarda işlem tarihindeki kurla kayıt, faturanın düzenlendiği tarihteki kurla matrah tespiti ve dönem sonu değerleme ayrıca ele alınmalıdır. Ayrıca yabancı operatöre satılan konaklamanın KDV istisnası doğurup doğurmadığı ayrı bir konudur: turistler hizmetten Türkiye'de yararlandığı için faturanın yabancı firma adına düzenlenmesi tek başına istisna sağlamaz. Ayrıntılar tur operatörü faturalarında KDV yazımızda.
Kontrol listesi
- Avans faturası kesiliyor mu? Kesiliyorsa KDV o ay beyan ediliyor mu?
- Avanslar konaklama ayına göre alt hesaplarda mı?
- Konaklama faturası hizmetten itibaren 7 gün içinde düzenleniyor mu?
- Konaklama vergisi gece bazında, konaklama tarihindeki oranla mı hesaplanıyor?
- 2027 kontratlarında %2'ye dönüş riski fiyata yansıtıldı mı?
- İptal ve iadelerde avans faturası varsa KDV düzeltmesi yapılıyor mu?
Otel muhasebesinin diğer başlıkları (kanal kârlılığı, turizm payı, sezonluk personel) için otel muhasebesi rehberimize bakabilirsiniz. Tesisinizin avans ve vergi düzenini birlikte kurmak için turizm muhasebesi sayfamızdan ön görüşme talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Avans alırken fatura kesmek zorunlu mu?
VUK m.231'e göre fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde düzenlenir. Avans aşamasında hizmet henüz yapılmadığı için bu süre işlemeye başlamaz. Ancak avans için fatura düzenlenirse KDV fatura tarihinde, faturadaki tutarla sınırlı olarak doğar.
2027 konaklamaları için alınan avanslarda konaklama vergisi oranı ne olacak?
Konaklama vergisinde vergiyi doğuran olay hizmetin sunulmasıdır. 11263 sayılı Kararla getirilen %1 oran 31.12.2026'da sona erer; yeni bir karar çıkmazsa 2027'de sunulan konaklamalarda genel oran %2 uygulanır. 2026'da alınan avans, oranı değiştirmez.
Rezervasyon iptal edilirse ne olur?
Fatura düzenlenmemiş bir avans iade edildiğinde yalnızca avans hesabı kapanır; KDV doğmadığı için düzeltme gerekmez. Avans için fatura kesilmiş ve KDV beyan edilmişse iade halinde KDV Kanunu'nun matrahta değişiklik hükümleri çerçevesinde düzeltme yapılır; iade belgesi ve sözleşme hükümleri saklanmalıdır.
Kaynaklar
- 013065 sayılı KDV Kanunu m. 10 — vergiyi doğuran olayın meydana gelmesiGelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 6 Ekim 2026
- 02213 sayılı Vergi Usul Kanunu m. 231 — fatura nizamı (7 günlük süre)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 6 Ekim 2026
- 036802 sayılı Gider Vergileri Kanunu m. 34 — Konaklama vergisiGelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 3 Ekim 2026
- 04Konaklama vergisi oranının %1'e indirilmesi — 11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 01.05.2026/33240), sirküler 02.05.2026/66-1TÜRMOB · Son kontrol: 27 Eylül 2026
Yazar
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.