İçeriğe geç
HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK
Sağlık Sektörü

Muayenehane Kapatırken Vergi ve SGK İşlemleri: İşi Bırakma, Demirbaşlar ve Sonradan Tahsilat

Muayenehanesini kapatan hekim için: 1 ayda işi bırakma bildirimi, demirbaş satışı ve KDV, sonradan tahsil edilen ücretler, Bağ-Kur'un bitişi ve 5 yıl saklama.

Yazar
, SMMM
Yayın
Son güncelleme
Mevzuat kontrolü
Okuma
3 dakika
Bu yazıyı çevir · Translate

Kısa cevap

Muayenehanemi kapatırken hangi vergi işlemlerini yapmalıyım?

İşi bırakma durumu, bırakma tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine bildirilir (VUK m. 160 ve 168). Bırakma yılına ait kazanç ertesi yıl martta yıllık beyannameyle bildirilir. Dental ünit gibi demirbaşlar satılırsa KDV hesaplanır ve VUK m. 328'e göre bulunan kâr kazanca eklenir. Satılmayıp kişisel kullanıma alınan mallar KDV Kanunu m. 3/a'ya göre teslim sayılır. İşi bıraktıktan sonra tahsil edilen ücretler GVK m. 82/5 uyarınca arızi kazançtır. Bağ-Kur sigortalılığı faaliyetin sona erdiği tarihte biter. Defter ve belgeler 5 yıl saklanır.

Hekimler muayenehanelerini emeklilik, şehir değişikliği, hastane kadrosuna geçiş veya şirketleşme gibi nedenlerle kapatabilir. Kapanışta Sağlık Bakanlığı işlemlerinin yanında vergi ve sosyal güvenlik tarafında da yapılması gerekenler vardır. Bu yazıda kapanışın vergi ve SGK adımlarını kanun maddeleriyle sırayla açıklıyoruz.

Dayanak

  • 213 sayılı VUK m. 160 ve 168 (işi bırakma bildirimi, 1 ay), m. 253 (5 yıl saklama)
  • 193 sayılı GVK m. 67 (serbest meslek kazancı; amortismanlı kıymet satışı), m. 82/5 (terk edilen işle ilgili sonradan elde edilen kazanç)
  • 3065 sayılı KDV Kanunu m. 3/a (malların işletmeden çekilmesi)
  • 5510 sayılı Kanun m. 9 (4/1-b sigortalılığın sona ermesi)

1. İşi bırakma bildirimi: 1 ay

İşe başlama bildirimi yapmak zorunda olan mükellefler, işi bıraktıklarında da bunu vergi dairesine bildirir (VUK m. 160). İşi bırakma bildirimi, olayın gerçekleştiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılır (VUK m. 168).

2. Son beyannameler

Beyanname Kapanış yılında
KDV beyannamesi Bırakma ayına kadar her dönem verilir
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi Personel ve stopajlı ödeme olan dönemler için
Geçici vergi Bırakma dönemine kadar
Yıllık gelir vergisi Bırakma yılının kazancı, izleyen yılın martında

Hekimlere özgü beyan tarihleri için hekimler için vergi takvimi 2026 yazımıza bakabilirsiniz.

3. Demirbaşlar: sat, devret ya da kendine al

Muayenehanedeki dental ünit, röntgen cihazı, otoklav ve mobilya gibi kıymetler için üç yol vardır:

a) Satış: Satış faturalandırılır ve KDV hesaplanır. Serbest meslek kazancında amortismana tabi kıymetlerin elden çıkarılmasında VUK m. 328'e göre hesaplanan müspet fark kazanca eklenir (GVK m. 67).

b) Şirkete devir: Muayenehaneden şirkete geçişte kıymetlerin şirkete satışı veya sermaye olarak konulması da bir teslimdir. Ayrıntılar için muayenehaneden şirketleşmeye geçiş yazımıza bakabilirsiniz.

c) Kişisel kullanıma alma: KDV Kanunu m. 3/a'ya göre vergiye tabi malların, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi teslim sayılır. Kapanışta satılmayıp hekimin kişisel kullanımına alınan mallar için de KDV hesaplanması gerekir.

4. Kapandıktan sonra gelen tahsilatlar

Serbest meslek kazancı tahsil esasına göre belirlenir (GVK m. 67). Kapanıştan sonra tahsil edilen ücretler ise artık serbest meslek kazancı değildir. GVK m. 82/5'e göre gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleri ile ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar arızi kazançtır.

  • GVK m. 82'deki yıllık arızi kazanç istisnası (2026 için 350.000 TL) yalnızca (1)–(4) numaralı bentlere uygulanır. 5 numaralı bende, yani terk edilen işten sonradan elde edilen kazançlara uygulanmaz.
  • Tevsik edilen giderler düşüldükten sonra kalan tutar beyan edilir.

5. Bağ-Kur sona erer

5510 sayılı Kanun m. 9'a göre gelir vergisi mükellefi olan 4/1-b sigortalıların sigortalılığı, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri tarihten itibaren sona erer. Hekim kapanıştan sonra bir hastanede hizmet akdiyle çalışmaya başlarsa 4/1-a sigortalılığı ayrıca başlar.

Bağ-Kur ile SGK'lı çalışmanın çakıştığı dönemler için hekimlerde Bağ-Kur ve SGK çakışması yazımıza bakabilirsiniz.

6. Defter ve belgeleri saklayın

VUK m. 253'e göre defter ve belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır. Muayenehane kapansa da bu yükümlülük devam eder. e-SMM ve e-Arşiv kayıtlarının elektronik kopyaları da bu süre boyunca erişilebilir olmalıdır.

Kapanış kontrol listesi

  • Kapanış tarihi belirlendi mi?
  • İşi bırakma bildirimi bu tarihten itibaren 1 ay içinde yapıldı mı?
  • Son dönem KDV, muhtasar ve geçici vergi beyannameleri verildi mi?
  • Demirbaşlar satıldı mı, devredildi mi, kişisel kullanıma mı alındı? Her biri için KDV ve kazanç etkisi hesaplandı mı?
  • Açık hasta alacakları ve sonradan tahsilat planı belli mi?
  • Personel varsa işten ayrılış bildirgeleri verildi mi?
  • Bağ-Kur'un sona erdiği tarih kontrol edildi mi?
  • Defter ve belgeler 5 yıl saklanacak şekilde arşivlendi mi?

Muayenehane kapanışı veya şirketleşme sürecinin planlanması için sağlık sektörü muhasebesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Muayenehaneyi kapatıp şirkete geçersem ne değişir?

Şirkete geçişte muayenehane mükellefiyeti kapatılır, şirket ayrıca kurulur. Muayenehanedeki demirbaşların şirkete satışı veya sermaye olarak konulması bir teslimdir ve vergisel sonuçları ayrıca değerlendirilir. Ayrıntılar için muayenehaneden şirketleşmeye geçiş yazımıza bakabilirsiniz.

Kapattıktan sonra hastadan alacağımı tahsil edersem vergi öder miyim?

Evet. GVK m. 82/5'e göre gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleri ile ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar arızi kazançtır. GVK m. 82'deki yıllık istisna bu bendi kapsamaz; tevsik edilen giderler düşüldükten sonra kalan tutar beyan edilir.

Defterleri ne kadar saklamalıyım?

VUK m. 253'e göre defter ve belgeler, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl saklanır. Muayenehane kapanmış olsa bile bu süre devam eder.

Kaynaklar

  1. 01213 sayılı VUK m. 160 ve 168 — işi bırakmanın bildirilmesi (1 ay)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
  2. 02213 sayılı VUK m. 253 — defter ve belgelerin 5 yıl saklanmasıGelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
  3. 033065 sayılı KDV Kanunu m. 3/a — malların işletmeden çekilmesi teslim sayılırGelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
  4. 04193 sayılı GVK m. 67 — serbest meslek kazancının tespiti (tahsil esası)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 10 Ekim 2026
  5. 05193 sayılı GVK m. 82/5 — terk edilen işle ilgili sonradan elde edilen kazançlar (arızi kazanç)Gelir İdaresi Başkanlığı · Son kontrol: 13 Ekim 2026
  6. 065510 sayılı Kanun m. 9 — sigortalılığın sona ermesiMevzuat Bilgi Sistemi · Son kontrol: 13 Ekim 2026

Yazar

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM)

HALDAN MALİ MÜŞAVİRLİK'in kurucusu. Sağlık, sağlık turizmi, inşaat, Teknokent ve turizm sektörlerinde mali müşavirlik, teşvik ve kurumsal danışmanlık alanlarında çalışır.

İlgili içerikler

Ön görüşme

Kuruluşunuzun mali yapısını birlikte değerlendirelim

Kayıt düzeninizi, yabancı hasta faturalandırmanızı ve teşvik hazırlığınızı kısa bir ön görüşmede birlikte gözden geçirelim.

Ara WhatsAppİletişim